تبلیغات
ترجمه زیبا و روان دکتر عرفان قانعی فرد به بازار نشر کتاب ایران عرضه شده است. درباره تاریخ سیاسی کردستان شاید بتوان اولین کتاب را " کرد و کردستان " - نوشته واسیلی نیکیتین - نامید که با ترجمه زنده یاد " محمد قاضی " در سال 1366 منتشر شد و بعد از آن اکثر کتابهای تاریخ سیاسی کردستان با ترجمه ابراهیم یونسی ارائه شده است و در آرشیو کتابخانه ها به عنوان تنها منابع و ماخذ موجود به زبان فارسی مورد استفاده قرار می گیرند و در بین مترجمان نسل جوان کرد تا بحال کمتر کسی درپی ترجمه این چنین آثاری پر دردسر و مشکل آفرین بوده اند و کمتر عناوینی تازه انتشار یافته هم به تاریخ سیاسی و اجتماعی کردها اختصاص دارد.و معمولا کتابهای جدید و موثق در این باره هم تو سط بخش نظارت اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، کمتر مجوز انتشار می یابند و حتی گاه در مرحله توزیع با مخالفت روبرو شده است و اکثر آنچه نیز که تاکنون در داخل کشور انتشار یافته ، بیشتر ترجمه بوده تا تالیف ، هر جند گاه در جنجال ها ی خاص مطبوعاتی - مانند کتابهایی ساخته و پرداخته از بریده جراید درباره اوجالان و...- چند کتاب ضعیف و بدون ساختار خاص در حوزه تاریخ یا سیاست کردها انتشار یافتند که موضوع داغ اما بدون محتوی آنان ، چندان مورد استقبال عمومی قرار نگرفت ! زیرا یا متر جمان آن از اعتبار علمی برخوردار نبودند و یا اینکه خود آثار برای جامعه کردها پیام خاصی در بر نداشت و بیشتر ناشر یا مترجم در پی نوعی کتابسازی تجاری بودند. در این باره ، انتشار کتاب مافیای قدرت و دفن دمکراسی و یا خاطرات " غنی بلوریان " تو سط انتشارات رسا- ناشر بسیارمعتبر آثاراجتماعی و سیاسی معاصر - را شاید بتوان نوعی فتح باب برای انتشار آثار معتبر و موثق در این حوزه خواند که به هم به رشد فکری و هم – بدون تعصب ، تبلیغ و یا تزریق گرایش فکری خاص – به بازگویی حقایق و واقعیات تاریخ پرنشیب و فراز کردها کمک وافری خواهد کرد تا علاقمندان ، و به طور خاص نسل جوان معاصر کردستان ، به شیوه ای تعریف شده ، علمی و آزاد به نقد و یا تحلیل مسایل آن بپردازند.مسایلی حساس و گاه سرنوشت ساز که گاه خود کردها به ابهام آن دامن زده اند. شاید در دنیای امروز و او ضاع فعلی جهان فعالیت علمی و فرهنگی کردها برای رشد اندیشه و تفکر - و به گونه ای عقل آزاد و روشن – بسیار مهم ترو تاثیر گذارتر از هرگونه عکس العمل دیگر – تا روش های منسوخ تاریخی مانند مبازره مسلحانه و..- به شمار آورد و تلاش در این ره یافت برای آماده کردن بستر اندیشه و تفکر درباره ساخت حافظه تاریخی و رشد رفتار سیاسی ، خدمتی بزرگ است و ماجور و کردها برای رشد و توسعه بیشتر به این مهم نیاز دارند. بخش اول : ناسیونالیسم نزادی کرد / نوشته نادر انتصار نادر انتصارمتولد و اهل کردستان ایران است که هم اکنون در سامرهیل آمریکا استاد دانشگاه و مدرس تاریخ سیاسی است ومترجم سعی در رعایت کپی رایت داشته و آن را با دریافت اجازه کتبی و با اطلاع نادر انتصار به ارائه و ترجمه اثرش پرداخته است. هر جند در این اثر مولف کوشیده است تا به شیوه ای علمی به بررسی جامع تاریخ معاصر کرد بپردازد اما در بعضی مواقع بی اطلاعی وی درپاره ای جریانات سیاسی کاملا مشهود است. مثلا درباره برخی شخصیت ها اظهار نظر درستی نکرده است. هرچند که به راستی از منابع و ماخذ وافری برای تدوین خود بهره جسته است . این کتاب شامل 5 بخش مختلف است که عبارتند از: 1. هویت کردها : مقدمه و بازنگری تاریخی. 2. کردهای ایران. 3.وضعیت کرد های عراق 4. کردهای ترکیه ، مشهور به کردهای کوهی 5.مفهوم ناسیونالیسم کردی 6. آینده کردستان. بخش دوم : کرد ها در آینده ترکیه / نوشته گوتن در این بخش نویسنده با نگاهی توصیفی به بررسی وضعیت سیاسی کردستان معاصر ترکیه می پردازد و بطور اجمالی احزاب سیاسی کردی و جریانات سیاسی منطقه را مورد بررسی قرار می دهد.هرجند که درباره کردستان ترکیه و تحولات اجتماعی آن منابع محدودی وجود دارند، که معمولا با ترجمه ابراهیم یونسی انتشار یافته است و در این بخش ، آرشیو تاریخ سیاسی کردستان با کمبود منابع روبروست . اما آغاز تحولات نوین در آن ، بررسی تاریخی نزاع های سیاسی را امری ضروری می نمایاند.اما افسوس این کتاب با سانسور و حذف منتشر شده است. بخش سوم : مافیای قدرت ودفن دمکراسی / نوشته روناک یاسین در فروردین سال 1381 برای او لین بار که در ایران ، نام روناک یاسین مطرح شد ، شاید هیچ کسی به یاد این نویسنده گوشه گیر و فراموش شده در ادبیات معاصر کرد نبود وذوق و هوشمندی مترجم ، او را در دوبلین ایرلند مجددا باز یافت. هر چند این کتاب بنا بر دلایل معلوم و مشهودی مانند سرقت دست نوشته ها ، توسط ناشر اولیه کتاب – نگاه سبز – و ضبط غیر قانونی آن توسط ناشر کتاب " سروش مردم " – دادار – و مشکلات ناخواسته دیگری با دو سال تاخیر منتشر می شود.اما عدم صدور مجوز انتشار کامل اثر مترجم را بر آن داشت تا از سر ناچاری مطالب گزنده یاسین ، منتقد ادبی ، را به عنوان یک بخش مجزا در این کتاب بیاورد که شاید زبان ادبی یاسین با دیگر بخش های کتاب سنخیت چندانی ندارد. اما به هر حال با این توفیق اجباری را پذیرفت که اگر مجوز نشر این قسمت هم صادر نمی شد ، بیشتر از این روناک یاسین در یادها دفن می شد و یا وجودش را افسانه می پنداشتند ! چون حتی عکس او را به زحمت می توان یافت و مانند بسیاری از اهالی هنر در اوج اما بی پناه درگذشت .اما در اینجا روناک یاسین بی رحمانه نقاط ضعف کردها را بر می شمرد و گاه زبانش از ادبی محض به سمت عامیانه گرایش می یابد و گاه دیدگاهش به اوج بدبینی می رسد و زبان به تلخی می گشاید. که مترجم در این بخش زبان و سبک او را هنر مندانه ترجمه کرده است. اما بیشتر می توان اندیشه روناک یاسین را در خاطراتش به نام " خاطرات یک رعیت کرد " یافت ، که امید است آنهم به زودی به زیور طبع آراسته گردد. اما همواره گله ای که به روناک یاسین وارد است و آن هم عدم صبر و مدارای اوست ، زیرا روشنفکر اندیشه ساز و طبیب حاذق اگردر مظان اتهام قرار کیرد و در بحران تهمت و بدنامی اسقامت داشته باشد و همچنان به تلاش مبنی بر عقیده اش ادامه دهد ، بسیار حائز اهمیت است تا اینکه به خاطر یک سری برخوردها – مانند سانسور و پیش داوری و تهمت سازی – بر این اعتقاد باشد که خدمت فرهنگی به کردها بی فایده است و نوعی وقت تلف کردن ! واز دیار هجرت کند و این بد بینی را تا آخر عمربه همراه داشته باشد ! چه بسیارند روشنفکرانی که بنا به دلایل واهی در جوامع جهان سوم در بدترین تهمت ها و سیل دشنام ها صبور و آرام ماندند و با مدارا به اظهار عقیده شان پرداختند و حتی گاه به خاطر شدت سانسور فعالیت شان را دو چندان کرده اند و در برابر القاب و نظر مخالفان تنگ نظر کمر خم نکرده اند .و یا روشنفکرانی هستند که فریب قلب معنی تشویق و ترغیب را خوردند و در دایره اوهام ماندند و از رشد و فعالیت بازایستادند. البته پر واضح است که هجرت روناک یاسین موجب ترقی و رشد علمی او شد ، اما در میان روشنفکران و دانشمندان غرب او تا چه حد قدرت رقابت داشت ، در حالیکه در کردستان و یا ایران وجودش غنیمت بود و شاید بیشتر در تفکر و اندیشه کردها تاثیر داشت. اما یاسین با ماندنش در اندوه غربت ، جز آزار روحی چه دردی دوا کرد ؟ و اگر مترجم جوان و هوشمند آثارش ، دکتر قانعی فرد ،از سر جوانی و کنجکاوی او را نمی یافت آن دو هم در میان همزبانان روناک یاسین منتشر نمی شد و تمام خاطرات و عقایدش را با خود در خاک مدفون می کرد. حتی قانعی فرد ، در مجلس یادبودش اظهار داشت که در حین ضبط خاطرات تا مدتها از صحبت به زبان کردی ابا داشت ! بهر حال این نویسنده نقد گریز امروز دیگر در حین انتشار اثرش در قید حیات نیست تا نظر کردها را درباره عقایدش بشنود یا بخواند .اما ایکاش می ماند و به مصر باستان یا چین به نظریه پردازی درباره اسطوره کردها و ایران می پرداخت ، زیرا صبر بسیار بباید تا صاحب صلاحیتی اینچنین به این مهم بپردازد ! و شاید تا سالیان سال این خلا را کسی نتواند پر کند. ضمیمه اول: گلوله ای به کرد ها / نوشته عرفان قانعی فرد در این بخش ، مترجم مجموعه مقاله ها و دست نوشته ها و سخنرانی های خود را درباره کردها به عنوان ضمیمه مجددا آورده است، نکته جالب توجه در این است که این مترجم برخلاف رسم معمول به جای نوشتن مقدمه ای بلند بالا و اظهار نظر کوتاه ، خود در آخر کتاب عقایدش را جداگانه ذکر کرده است. هر چند که قبلا اکثر آنها به صورت سخنرانی یا دست نوشته در مطبوعات و یا سایت های اینترنتی در خارج از کشورانتشار یافته بود ، اماانتشار مجدد و بدون سانسور آنها در داخل کشورا به عنوان ضمیمه، خالی از فایده نیست ، هر چند عقاید دکتر قانعی فرد ، بیشتر بر اساس مطالعات تئوریک است و از طرفی در حین تحقیق خود ، این فرصت استثنائی را یافته که با اکثر رهبران سیاسی کرد مجالست و مصاحبت داشته باشد ، که خود تاثیر بسیاری در دیدگاه وی داشته است و ای کاش مشروح آن مذاکرات و گفت و گو ها را هم به انضمام می آورد. نکته جالب توجه درباره این مطالب ،عدم وابستگی و گرایش دکتر قانعی فرد به جریانات سیاسی و حزبی کردهاست و نحوه نگرش او تا حد زیادی بدون تعصب و تحریف واقعیات است.اما اسم این بخش برگرفته از نام کتاب گلوله ای به کردهاست که توسط اسم مستعارریچارد ماریک به زبان فرانسه انتشار یافته است و در سال 1379 توسط خود آقای عرفان قانعی فرد ترجمه شد ، اما هیچگاه مجوز نشر نیافت. ضمیمه دوم:عکسها در این بخش ، مترجم مجموعه ای از عکسها ی دیدنیاز تاریخ سیاسی و اجتماعی کردها را در اختیار خواننده می گذارد که آنها را از منابع مختلف در داخل وآرشیو خارج از کشور جمع آوری کرده است و حتی بسیاری از عکس ها شاید تاکنون در جایی منتشر نشده اند.